Trang chủ / Quản lý nhà nước / Tài chính công là gì? Đặc điểm và chức năng tài chính công

Tài chính công được xem là một bộ phận hữu cơ trong nền tài chính của quốc gia. Vậy bản chất của tài chính công là gì? Thành phần, đặc điểm của tài chính công ra sao? Bài viết hôm nay Khóa Luận Tốt Nghiệp sẽ mang tới một số thông tin nhằm giải đáp thắc mắc trên. Hãy cùng theo dõi nhé.

hinh-anh-tai-chinh-cong-la-gi-1

Xem thêm:

Cơ quan hành chính Nhà nước là gì? Đặc điểm và phân loại

Bản chất của nhà nước là gì? Đặc trưng và các mối quan hệ

1. Khái niệm tài chính công là gì?

Tài chính công là ngành nghiên cứu tài chính có liên quan tới các tổ chức chính phủ. Nó xoay quanh vai trò của thu nhập và chi tiêu của chính phủ trong nền kinh tế.

Tài chính công liên quan tới thu nhập và chi tiêu của cơ quan chính phủ, nhà nước ở bất kỳ cấp nào, dù là trung ương cho tới địa phương. Tuy nhiên với bối cảnh hiện đại như ngày nay, tài chính công có phạm vi rộng hơn và nó nghiên cứu tác động của các chính sách của chính phủ đối với nền kinh tế.

Ngày nay, tài chính công không chỉ được xem như là một công cụ giúp động viên, khai thác về mọi nguồn lực tài chính trong xã hội mà nó còn giúp tạo nên một sức mạnh tài chính cho đất nước và là công cụ quản lý, điều chỉnh về mọi hoạt động của nền kinh tế, xã hội tại mọi quốc gia.

2. Đặc điểm, vai trò của tài chính công

Hiểu được khái niệm tài chính công là gì phần nào cũng giúp bạn đọc hình dung được đặc điểm tài chính công và vai trò của ngành nghiên cứu này. Chúng ta có thể khái quát đặc điểm và vai trò của tài chính công dựa vào một số khía cạnh như sau:

2.1. Tính chủ thể của tài chính công

Tài chính công do nhà nước sở hữu và nhà nước là một chủ thể duy nhất có quyền quyết định sử dụng các quỹ tiền tệ của Nhà nước. Mọi việc quyết định sử dụng tiền tệ, ngân sách nhà nước đều gắn với bộ máy của nhà nước giúp duy trì sự ổn định, tồn tại và phát huy có hiệu lực của các bộ máy đó. Đồng thời thực hiện những nhiệm vụ liên quan tới nền kinh tế – xã hội được nhà nước đảm nhận.

Đặc điểm về tính chủ thể của tài chính công mang tới nhiều vai trò quan trọng đối với việc đảm bảo về quyền lãnh đạo thống nhất và tập trung của phía Nhà nước. Nó giúp loại trừ được sự chia sẻ và vấn đề phân tán về quyền lực đối với việc điều hành của ngân sách Nhà nước.

hinh-anh-tai-chinh-cong-la-gi-2

2.2. Nguồn hình thành thu nhập của tài chính công

Đặc điểm về nguồn hình thành thu nhập tài chính công mà đại diện là ngân sách nhà nước sẽ có những đặc điểm chủ yếu như sau:

  • Thu nhập tài chính công được lấy thông qua các nguồn khác nhau từ trong nước và nước ngoài, dựa vào nhiều lĩnh vực khác nhau từ sản xuất, lưu thông cho tới phân phối. Đặc trưng của nguồn thu nhập này là gắn chặt với kết quả của quá trình hoạt động kinh tế trong nước cũng như sự vận động của một số phạm trù giá trị như giá cả, mức thu nhập, lãi suất.

Đặc điểm này có vai trò quan trọng trong tổng thu nhập tài chính công và cần coi nguồn thu nhập là chủ yếu, đặc biệt là nguồn của cải mới được sáng tạo ra bởi các ngành sản xuất. Bên cạnh các hoạt động sản xuất vật chất thì sản xuất dịch vụ cũng là một nơi tạo ra nguồn tài chính công chủ yếu trong quốc gia và đây là nguồn thu chủ yếu của tài chính công.

  • Thu nhập tài chính công được lấy thông qua nhiều hình thức và phương thức khác nhau dựa trên sự tự nguyện và bắt buộc, có hoàn trả và không có hoàn trả, nga giá hoặc không ngang giá.

Ý nghĩa thực tiễn của thu nhập tài chính công này là việc sử dụng những hình thức cũng như là các phương pháp hỗ trợ động viên của tài chính công hợp lý luồn đòi hỏi phải có cả sự xem xét tới tính chất và đặc điểm của mọi hoạt động kinh tế và xã hội.

2.3. Tính hiệu quả của chi tiêu tài chính công

Chi tiêu tài chính là đó là việc phân bổ và sử dụng vốn của nhà nước. Vốn nhà nước ở đây bao gồm quỹ ngân sách nhà nước và quỹ tài chính công ngoài ngân sách nhà nước.

Trong trường hợp sản xuất kinh doanh tại những đơn vị kinh tế cơ sở thì hiệu quả sử dụng vốn sẽ được đánh giá bằng một số chỉ tiêu định lượng như tổng số lợi nhuận đã thu được trong một kỳ, hệ số doanh lợi….

Còn trường hợp sản xuất kinh doanh ở cơ sở, tầm vi mô thì việc đánh giá hiệu quả sử dụng vốn sẽ dựa vào các chỉ tiêu định lượng và sẽ gặp phải một số khó khăn và không cho phép có một cái nhìn toàn diện.

Phần đa, đặc điểm về hiệu quả hoạt động tài chính công sẽ được đánh giá dựa vào hai tiêu thức căn bản nhất đó là kết quả đạt được và chi phí đã bỏ ra.

Nhận thức về đặc điểm này một cách đúng đắn sẽ có ý nghĩa quan trọng trong việc định hướng và sử dụng phù hợp quỹ tiền tệ của nhà nước trong việc xử lý những vấn đề của nền kinh tế vĩ mô.

hinh-anh-tai-chinh-cong-la-gi-3

2.4. Phạm vi hoạt động của tài chính công

Phạm vi hoạt động của tài chính công tương đối là rộng rãi và có tác động tới mọi hoạt động khác nhau, đặc biệt là lĩnh vực kinh tế – xã hội. Thông qua phạm vi này, tài chính công sẽ mang tới khả năng động viên và tập trung một phần nguồn tài chính của quốc gia vào tay nhà nước từ mọi lĩnh vực và chủ thể kinh tế xã hội.

3. Chức năng của tài chính công

Tài chính công có 3 chức năng cơ bản như sau:

  • Chức năng phân bổ

Trong nền kinh tế có hai loại hàng hóa đó là hàng hóa tư nhân và hàng hóa công cộng. Hàng hóa tư nhân có một loại độc quyền đối với chính nó. Còn hàng hóa công cộng thì không độc quyền.

Chức năng phân bổ của tài chính công liên quan tới việc phân bổ các hàng hóa công cộng. Chính phủ sẽ thực hiện một số chức năng như duy trì luật pháp, trật tự và phòng chống lại cuộc tấn công của nước ngoài, cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục. Việc thực hiện chức năng phân bổ yêu cầu có một quy mô lớn và phải phân bổ một cách hiệu quả.

  • Chức năng phân phối

Ở các quốc gia trên thế giới luôn có sự chênh lệch về thu nhập và sự giàu có. Những bất bình đẳng này gây ra thiệt hại cho xã hội và khiến cho tỷ lệ tội phạm của đất nước tăng. Chức năng phân phối của tài chính công đó là giảm thiểu về những bất bình đẳng trong xã hội ngày càng nhiều càng tốt thông qua việc phân phối lại thu nhập và của cải.

  • Chức năng ổn định

Nền kinh tế sẽ phải trải qua thời kỳ bùng nổ và suy thoái, đây được gọi là một chu kỳ kinh doanh bình thường. Tuy nhiên những giai đoạn này lại tạo ra sự bất ổn trong nền kinh tế. Vì thế chức năng bình ổn cả tài chính công đó là loại bỏ hoặc ít nhất là làm giảm đi những biến động kinh doanh này.

hinh-anh-tai-chinh-cong-la-gi-4

4. Các thành phần của tài chính công

Các thành phần của tài chính công sẽ bao gồm những hoạt động có liên quan tới thu ngân sách, chi tiêu hỗ trợ xã hội và thực hiện về các chiến lược tài trợ. Bao gồm những thành phần chính như:

  • Thu thuế: Đây là một nguồn thu chính của chính phủ, bao gồm thuế bán hàng, thuế thu nhập, thuế tài sản, thuế bất động sản…
  • Ngân sách: Ngân sách là một kế hoạch về những gì mà chính phủ, nhà nước định sx có để chi tiêu trong một năm tài chính.
  • Các khoản chi tiêu

Bao gồm tất cả những thứ mà chính phủ thực sự chi tiền như các chương trình xã hội, giáo dục, cơ sở hạ tầng. Phần lớn chi tiêu của chính phủ là hình thức phân phối lại thu nhập hoặc của cải nhằm mục đích mang tới lợi ích cho toàn xã hội.

  • Thâm hụt/ thặng dư

Nếu như chính phủ chi tiêu nhiều hơn thì doanh thu sẽ bị thâm hụt. Còn nếu chính phủ có số chi tiêu ít hơn thì số tiền thu được từ thuế sẽ đạt thặng dư.

  • Nợ công: Nếu trường hợp chính phủ bị thâm hụt thì sẽ tài trợ một khoản chênh lệch bằng cách vay tiền và nợ quốc gia.

Xem thêm: 

Khái niệm, nguồn gốc và bản chất của pháp luật nhà nước

Khái niệm hợp tác xã là gì? Ưu và nhược điểm của hợp tác xã

Trên đây là một số thông tin nhằm giải đáp thắc mắc tài chính công là gì? Hy vọng bài viết sẽ mang tới cái nhìn toàn diện giúp bạn hiểu rõ về tài chính công. Để biết thêm thông tin chi tiết hãy truy cập vào website của Khóa Luận Tốt Nghiệp. Cảm ơn các bạn đã theo dõi bài viết này.

Nguồn: Khoaluantotnghiep.com

Tag

Subscribe
Notify of
guest
0 Comments
Inline Feedbacks
View all comments